Grocka – mesto bogate istorije i savremenog života
Grocka je gradsko naselje u Srbiji, koje pripada opštini Grocka, u sastavu grada Beograda. Prema popisu iz 2022. godine, naselje broji 8.154 stanovnika. U Grockoj se nalaze brojne obrazovne i kulturne institucije, među kojima su Hram Svete Trojice, Centar za kulturu Grocka, Srednja škola Grocka, osnovna škola „Ilija Garašanin“, kao i Muzička škola „Nevena Popović“ i Dom zdravlja Grocka.
Kroz Grocku protiče reka Gročica, nastala spajanjem Begaljičkog i Zaklopačkog potoka. Njena dužina od ulaska u naselje do ulivanja u Dunav iznosi oko jedan kilometar. Tok Gročice je promenljiv, naročito kada se nivo Dunava poraste – tada ponekad dolazi do izlivanja koje može ugroziti kuće i imanja u starom delu naselja.
Istorija i arheologija
Područje današnje opštine Grocka bilo je naseljeno još u vreme neolita. U Vinči se nalazi jedno od najstarijih i najvećih praistorijskih naselja u ovom delu Evrope, čija je kultura dobila ime po tom lokalitetu — Vinčanska kultura (5250–4250 p.n.e.). Rimski putevi, vile, grobnice i novac potvrđuju prisustvo Rimljana u ovom području.
Grocka se prvi put pominje 878. godine pod imenom „Gardec“. Tokom Osmanskog perioda nazivala se Hisardžik, što znači „malo utvrđenje“. Građena je uz važne trgovačke i putne pravce između Beograda i Carigrada.
Kulturno nasleđe
U Gročkoj se nalazi zaštićena istorijska celina — Gročanska čaršija, sa očuvanim starim kućama, zanatskim radionicama i dućanima. Najznačajniji kulturni spomenici su Rančićeva kuća i Cincarska kuća, zaštićeni kao spomenici kulture.
Centar za kulturu Grocka i Biblioteka Ilija Garašanin čuvaju kulturni život opštine organizovanjem izložbi, događaja i obrazovnih programa.
U blizini se nalazi i manastir Rajninovac, značajno duhovno mesto koje se pominje još u 16. veku.
Arheološki lokaliteti
Na teritoriji Grocke nalaze se lokaliteti poput Vinča – Belo brdo, arheološko nalazište od izuzetnog značaja. Takođe, u Brestoviku je otkrivena kasnorimska grobnica, u Vrčinu fosili i ostaci iz doba mamuta, kao i keltska naselja. U Ritopeku je evidentiran rimski kastrum, dok lokalitet Dubočaj dokazuje kontinuitet naseljenosti i značaj ovog područja kroz vekove.
Demografija i položaj
Opština Grocka obuhvata 15 naseljenih mesta, prostire se na 28.923 hektara, i ima preko 75.000 stanovnika. Najveća naselja su Kaluđerica, Vinča, Vrčin, Boleč i sama Grocka. Osnovana je 1955. godine i danas je jedna od najbrže rastućih predgrađanskih opština Beograda. Dunav protiče severnim delom opštine u dužini od 24 km, omogućavajući razvoj turizma i privrede. Grocka slavi svoju slavu, sv. Petku, 27. oktobra — to je i Dan opštine.
Pronađite ili ponudite usluge u Gročkoj
Ako živite u Gročkoj ili okolnim naseljima i tražite usluge poput vodoinstalatera, frizera, električara, servisera ili majstora, sve to i mnogo više možete naći na KlikServis platformi:
Kliknite na linkove, napravite svoj profil i budete viđeni tamo gde su vaši komšije!
